Czym się różni druk cyfrowy i druk offsetowy?
Druk cyfrowy przenosi obraz z komputera prosto na papier, bez form drukowych. Druk offsetowy wymaga przygotowania płyt dla każdego koloru, a farba trafia na papier pośrednio - przez gumowy cylinder. Z tej jednej różnicy wynika cała reszta: koszt, czas realizacji i to, przy jakim nakładzie dana technologia się opłaca.
W praktyce druk cyfrowy wygrywa przy małych nakładach i pilnych zleceniach, a offset przy dużych seriach, gdzie liczy się niski koszt jednej sztuki. Poniżej wyjaśniamy, jak działa każda z metod i jak wybrać właściwą do konkretnego projektu.
Jak działa druk cyfrowy?
W druku cyfrowym plik PDF trafia bezpośrednio do maszyny, która nanosi obraz na arkusz. Najczęściej używa się do tego tonera (podobnie jak w drukarce laserowej, tylko w wersji przemysłowej) albo atramentu w technologii inkjet. Nie trzeba naświetlać płyt ani ustawiać maszyny pod konkretne zlecenie, więc pierwszy gotowy arkusz wychodzi praktycznie od razu.
Każdy wydruk powstaje osobno, dlatego każdy może być inny. Dzięki temu druk cyfrowy pozwala na personalizację - na przykład zaproszenia z imieniem gościa, identyfikatory z różnymi nazwiskami albo wizytówki dla kilku pracowników w jednym zleceniu.
Koszt jednej sztuki w druku cyfrowym jest mniej więcej stały. 10 ulotek kosztuje w przeliczeniu na sztukę podobnie jak 300, bo maszyna nie wymaga drogiego przygotowania. To idealne rozwiązanie przy nakładach od jednej sztuki do kilkuset egzemplarzy.
Ograniczeniem jest format i wybór podłoży. Cyfrowe maszyny arkuszowe drukują zwykle na arkuszach SRA3 (320 x 450 mm), a nie każdy papier - zwłaszcza bardzo gruby albo o mocnej fakturze - nadaje się do takiej maszyny.
Jak działa druk offsetowy?
Druk offsetowy opiera się na prostym zjawisku - woda i tłuszcz się odpychają. Na aluminiowej płycie drukowej naświetla się obraz (dziś zwykle w technologii CTP, czyli computer to plate). Miejsca z obrazem przyjmują tłustą farbę, a pozostałe miejsca przyjmują wodę i farby nie łapią.
Farba nie trafia z płyty bezpośrednio na papier. Najpierw przechodzi na gumowy cylinder, a dopiero z niego na arkusz. Stąd nazwa - offset oznacza przeniesienie. Dzięki gumie farba dobrze układa się także na papierach niepowlekanych o lekko nierównej powierzchni.
Każdy kolor wymaga osobnej płyty. Przy standardowym druku w CMYK są to cztery płyty, a każdy dodatkowy kolor Pantone oznacza kolejną. Przed właściwym drukiem drukarz ustawia maszynę, dopasowuje kolory i pasowanie, a pierwsze arkusze idą na makulaturę. To przygotowanie kosztuje tyle samo przy 500 i przy 50000 egzemplarzy.
Gdy maszyna jest już ustawiona, drukuje bardzo szybko i tanio. Dlatego w offsecie koszt jednej sztuki wyraźnie spada wraz ze wzrostem nakładu. Maszyny offsetowe obsługują też duże arkusze, nawet w formacie B1 (700 x 1000 mm), i znacznie szerszą gamę papierów niż maszyny cyfrowe.
Najważniejsze różnice między drukiem cyfrowym a offsetowym
| Cecha | Druk cyfrowy | Druk offsetowy |
|---|---|---|
| Przygotowanie | Bez płyt, druk startuje od razu | Płyty dla każdego koloru i ustawienie maszyny |
| Opłacalny nakład | Od 1 do kilkuset sztuk | Od kilkuset do setek tysięcy sztuk |
| Koszt sztuki | Stały, niezależny od nakładu | Spada wraz ze wzrostem nakładu |
| Czas realizacji | Często ten sam lub następny dzień | Zwykle kilka dni |
| Personalizacja | Każdy egzemplarz może być inny | Wszystkie egzemplarze są identyczne |
| Kolory specjalne | Najczęściej tylko CMYK | CMYK i kolory Pantone |
| Format | Zwykle do SRA3 | Nawet B1 |
| Wybór papierów | Ograniczony do papierów pod daną maszynę | Bardzo szeroki |
Koszt i nakład
To najważniejsze kryterium wyboru. W offsecie płacisz najpierw za przygotowanie, a potem niewiele za każdy kolejny arkusz. W druku cyfrowym nie płacisz za przygotowanie, ale każdy arkusz kosztuje więcej. Próg opłacalności zależy od produktu, formatu i papieru, ale przy prostych ulotkach często wypada w okolicach kilkuset sztuk.
Jakość i kolory
Nowoczesne maszyny cyfrowe drukują w jakości, której na zwykłej ulotce czy wizytówce większość osób nie odróżni od offsetu. Offset nadal ma przewagę przy dużych, jednolitych aplach koloru, płynnych przejściach tonalnych i powtarzalności barw w dużym nakładzie. Jeśli logo musi mieć dokładnie określony kolor firmowy, druk offsetowy z kolorem Pantone daje najpewniejszy efekt.
Czas realizacji
Druk cyfrowy nie wymaga płyt ani schnięcia farby, więc wydruki można od razu ciąć i składać. W offsecie trzeba doliczyć czas na przygotowanie płyt, narząd maszyny i schnięcie arkuszy przed dalszą obróbką.
Kiedy wybrać druk cyfrowy, a kiedy offsetowy?
Druk cyfrowy sprawdza się, gdy:
- potrzebujesz małego nakładu, na przykład 50 wizytówek albo 200 ulotek na lokalne wydarzenie,
- zlecenie jest pilne i materiały muszą być gotowe w dzień lub dwa,
- każdy egzemplarz ma zawierać inne dane, jak imię, numer albo kod,
- chcesz najpierw sprawdzić projekt w małej serii, zanim zamówisz duży nakład.
Druk offsetowy lepiej się sprawdza, gdy:
- zamawiasz duży nakład, na przykład kilka tysięcy ulotek, katalogów lub teczek,
- zależy Ci na najniższej cenie za sztukę,
- projekt wymaga dokładnego koloru firmowego z palety Pantone,
- potrzebujesz dużego formatu albo nietypowego papieru, który nie przejdzie przez maszynę cyfrową.
Jeśli nie masz pewności, którą technologię wybrać, warto poprosić drukarnię o wycenę w obu wariantach. Przy nakładach z pogranicza różnica w cenie bywa niewielka i wtedy o wyborze decyduje termin albo wymagania co do koloru.
Najczęstsze pytania
Nie w typowych zastosowaniach. Przy wizytówkach, ulotkach czy zaproszeniach różnica jest dla większości osób niewidoczna. Offset ma przewagę przy dużych jednolitych powierzchniach koloru i przy bardzo długich seriach, w których kolor musi być identyczny na każdym egzemplarzu.
Nie ma jednej granicy, bo zależy ona od formatu, papieru, liczby kolorów i obróbki. Przy prostych drukach często jest to kilkaset sztuk, a przy bardziej złożonych produktach, jak broszury, próg bywa wyższy.
Większość maszyn cyfrowych drukuje w CMYK i kolory Pantone jedynie symuluje. Część nowoczesnych maszyn ma dodatkowe zespoły na kolory specjalne, ale gdy dokładny kolor firmowy jest kluczowy, bezpieczniejszy jest offset.
W dużej mierze tak. W obu przypadkach potrzebny jest PDF w CMYK, ze spadami i rozdzielczością około 300 dpi. Drukarnia może jednak podać inne profile kolorów albo wymagania co do nadruku, więc warto je sprawdzić przed wysłaniem pliku.
