Rodzaje papieru do druku - jakie są? Tabela najpopularniejszych
Najczęściej stosowane papiery do druku to papier offsetowy, papier kredowy (błysk, mat i satyna), karton, papiery ozdobne, papier ekologiczny z recyklingu oraz papiery samoprzylepne i samokopiujące. Różnią się powierzchnią, gramaturą, sposobem oddawania kolorów i tym, jak zachowują się w dłoni.
Poniżej znajdziesz tabelę z najpopularniejszymi rodzajami papieru, ich typowymi gramaturami i zastosowaniem, a pod nią krótkie omówienie każdego z nich.
Tabela najpopularniejszych papierów do druku
| Rodzaj papieru | Powierzchnia | Typowa gramatura (g/m²) | Najczęstsze zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Papier offsetowy | Niepowlekana, matowa | 70-150 | Papier firmowy, koperty, formularze, notesy, książki |
| Kreda błysk | Powlekana, z połyskiem | 90-350 | Ulotki, plakaty, katalogi ze zdjęciami |
| Kreda mat | Powlekana, bez połysku | 90-350 | Ulotki, broszury, wizytówki, zaproszenia |
| Kreda satyna (silk) | Powlekana, delikatny połysk | 90-350 | Katalogi, foldery, magazyny |
| Karton jednostronnie powlekany | Gładka strona zadrukowa, druga szara lub kremowa | 230-400 | Opakowania, pudełka, zawieszki |
| Karton graficzny dwustronnie biały | Gładka z obu stron | 250-400 | Okładki, teczki, kartki okolicznościowe |
| Papier ozdobny (strukturalny) | Z fakturą, np. płótno, len, prążki | 100-350 | Wizytówki, zaproszenia, dyplomy |
| Papier ekologiczny (z recyklingu) | Niepowlekana, często szarawa | 80-350 | Druki firm proekologicznych, notesy, opakowania |
| Papier samoprzylepny | Kreda lub offset z warstwą kleju | 70-90 (bez podkładu) | Etykiety, naklejki |
| Papier samokopiujący | Niepowlekana, z mikrokapsułkami | 53-60 | Druki wielowarstwowe, bloczki, faktury |
Podane gramatury to typowe zakresy. Dostępność konkretnego papieru i gramatury zależy od drukarni oraz technologii druku.
Rodzaje papieru - omówienie
Papier offsetowy
To papier niepowlekany o matowej, lekko szorstkiej powierzchni. Dobrze chłonie farbę i łatwo się po nim pisze, dlatego używa się go do druków, które odbiorca wypełnia lub długo czyta. Kolory wychodzą na nim spokojniejsze niż na kredzie. Standardowy papier do drukarki biurowej to właśnie papier offsetowy.
Papier kredowy
Papier kredowy ma powłokę z pigmentów mineralnych, która wygładza powierzchnię. Farba zostaje na wierzchu, więc kolory są nasycone, a zdjęcia ostre. To podstawowy papier do ulotek, katalogów i plakatów. Występuje w trzech wykończeniach:
- błysk - daje największe nasycenie kolorów, ale odbija światło,
- mat - nie błyszczy i wygodnie się na nim czyta tekst,
- satyna - łączy delikatny połysk z dobrą czytelnością.
Karton
Karton to papier o dużej gramaturze, zwykle powyżej 225 g/m², który jest sztywny i trzyma formę. Karton jednostronnie powlekany ma jedną stronę gładką do druku, a drugą szarą lub kremową, i służy głównie do produkcji opakowań. Karton graficzny dwustronnie biały sprawdza się tam, gdzie widać obie strony, na przykład na okładkach i teczkach.
Papiery ozdobne
Papiery ozdobne mają fakturę lub kolor nadany w produkcji. Mogą przypominać płótno, len, skórę albo papier czerpany. Niektóre mają perłowy połysk lub są barwione w masie. Wybiera się je na wizytówki, zaproszenia i dyplomy, bo faktura wyczuwalna w dotyku od razu podnosi prestiż druku. Są droższe od kredy i nie każdy z nich nadaje się do każdej maszyny.
Papier ekologiczny
Papier z recyklingu powstaje z makulatury i często ma lekko szarawy lub kremowy odcień z widocznymi włóknami. Coraz częściej wybierają go firmy, które chcą komunikować dbałość o środowisko. Warto szukać papierów z certyfikatami FSC lub z oznaczeniem procentowej zawartości makulatury.
Papier samoprzylepny
Papier samoprzylepny składa się z warstwy do zadruku, kleju i podkładu silikonowego. Warstwa zadrukowa może być kredowa albo offsetowa. Stosuje się go do etykiet i naklejek, a po wydrukowaniu można go wyciąć w dowolny kształt.
Papier samokopiujący
Papier samokopiujący zawiera mikrokapsułki, które pod naciskiem długopisu przenoszą zapis na kolejną kartkę. Nie wymaga kalki. Używa się go do bloczków, druków zamówień i dokumentów w kilku kopiach.
Gramatura papieru - jak ją dobrać?
Gramatura to masa jednego metra kwadratowego papieru wyrażona w gramach (g/m²). Im wyższa gramatura, tym papier jest zwykle grubszy i sztywniejszy. Nie jest to jednak reguła bez wyjątków - papier offsetowy i kredowy o tej samej gramaturze mogą mieć różną grubość, bo powłoka kredowa jest ciężka.
| Gramatura (g/m²) | Odczucie w dłoni | Przykładowe zastosowanie |
|---|---|---|
| 70-90 | Cienki, giętki | Papier do drukarki, środek książki, kartki notesu |
| 100-130 | Lekki, ale solidny | Papier firmowy, ulotki ekonomiczne, środek katalogu |
| 150-170 | Wyraźnie sztywniejszy | Ulotki, plakaty, foldery |
| 200-250 | Półkarton | Okładki broszur, zaproszenia, pocztówki |
| 300-350 | Karton | Wizytówki, okładki katalogów, teczki |
| 400 i więcej | Bardzo sztywny karton | Wizytówki premium, zawieszki, opakowania |
Przy wyborze gramatury warto też pamiętać o bigowaniu. Papier powyżej około 170 g/m² trzeba przed złożeniem nabigować, bo inaczej na zgięciu może pękać farba i powłoka.
Jak wybrać papier do druku?
Wybór papieru najłatwiej zacząć od pytania, co odbiorca zrobi z drukiem. Od odpowiedzi zależy powierzchnia, gramatura i wykończenie.
- Czy ktoś będzie na nim pisał? Jeśli tak, wybierz papier offsetowy albo kredę matową. Na błysku długopis się ślizga.
- Czy druk zawiera dużo zdjęć? Zdjęcia najlepiej wyglądają na kredzie błysk lub satynie, gdzie kolory są nasycone, a detale ostre.
- Jak długo materiał ma służyć? Ulotkę rozdawaną na ulicy można wydrukować na lżejszym papierze. Katalog, teczka czy wizytówka potrzebują wyższej gramatury i często foliowania.
- Czy druk będzie składany? Przy grubych papierach zaplanuj bigowanie, a przy wielu stronach sprawdź, czy grubość papieru nie utrudni oprawy.
- Jaki wizerunek chcesz zbudować? Papier ozdobny lub gruby niepowlekany podkreśla elegancję i naturalny charakter. Gładka kreda daje efekt nowoczesny i reklamowy.
Przy większym zamówieniu warto poprosić drukarnię o próbki papierów. Na ekranie nie da się ocenić sztywności, faktury ani tego, jak papier oddaje kolory.
Najczęstsze pytania
Najczęściej wybiera się kredę błysk lub mat o gramaturze 130-170 g/m². Błysk lepiej eksponuje zdjęcia, a mat wygląda elegancko i jest czytelniejszy przy większej ilości tekstu.
Standardem jest kreda matowa 350 g/m², często z folią matową lub soft touch. Na wizytówki o naturalnym lub ekskluzywnym charakterze dobrze sprawdzają się grube papiery ozdobne.
Granica jest umowna. Najczęściej przyjmuje się, że papier ma gramaturę do około 150-170 g/m², półkarton mieści się mniej więcej w przedziale 170-250 g/m², a karton zaczyna się powyżej 250 g/m².
Nie. Maszyny cyfrowe mają ograniczenia co do gramatury, formatu i rodzaju powierzchni. Niektóre papiery ozdobne i bardzo grube kartony drukuje się tylko w offsecie, dlatego przed wyborem papieru warto zapytać drukarnię, w jakiej technologii zostanie wykonane zlecenie.
